Een wortelkanaalbehandeling heeft als doel een ontstoken of afgestorven zenuw in een tand weg te halen, zodat pijn en ontsteking verdwijnen. Bij de meeste patiënten is de klacht hiermee definitief verholpen. Toch merkt een deel van de mensen na enige tijd dat de behandelde tand opnieuw gevoelig wordt of pijn gaat doen. In dat geval kan een herbehandeling van het wortelkanaal nodig zijn om de tand alsnog te redden.
In dit artikel leggen we uit waarom een eerder behandeld wortelkanaal opnieuw ontstoken kan raken, welke signalen daarop kunnen wijzen en hoe een herbehandeling in de praktijk verloopt.
Hoe kan een al behandeld wortelkanaal opnieuw ontstoken raken?
Bij een wortelkanaalbehandeling verwijdert de tandarts het ontstoken of afgestorven weefsel uit de kanalen in de wortel. Daarna worden de kanalen grondig gereinigd, gedesinfecteerd en afgevuld. Ondanks een zorgvuldige uitvoering lukt het niet altijd om alle bacteriën volledig te verwijderen, of kan er later opnieuw een infectie ontstaan.
Enkele veelvoorkomende oorzaken van een hernieuwde ontsteking zijn:
- Een gemist kanaal. Tanden, en vooral kiezen, kunnen meer wortelkanalen hebben dan op het eerste gezicht zichtbaar is. Als er tijdens de eerste behandeling een kanaal over het hoofd is gezien, kan daar later alsnog een ontsteking ontstaan.
- Bacteriën in moeilijk bereikbare vertakkingen. Wortelkanalen zijn soms nauw, gebogen of vertakt, waardoor het reinigen van ieder hoekje niet altijd volledig mogelijk is.
- Een onvolledig aansluitende vulling. Sluit de wortelkanaalvulling niet perfect aan, dan kunnen bacteriën via kleine openingen toch weer het kanaal binnendringen.
- Nieuwe lekkage via vulling of kroon. Een lekkende vulling, kroon of barst in de tand kan er jaren na de oorspronkelijke behandeling voor zorgen dat er opnieuw bacteriën bij de wortel komen.
- Een op zichzelf staande, nieuwe ontsteking. Ook zonder duidelijke aanleiding kan een eerder succesvol behandelde tand na verloop van tijd opnieuw ontstoken raken.
Vooral tanden en kiezen met meerdere, smalle of sterk gebogen wortelkanalen zijn gevoeliger voor dit soort complicaties, simpelweg omdat volledige reiniging technisch lastiger is.
Welke signalen wijzen op de noodzaak van een herbehandeling?
Niet iedere herbehandeling is het gevolg van duidelijke klachten. Regelmatig komt een ontsteking rond de wortelpunt pas aan het licht tijdens een periodieke controle, via een röntgenfoto, zonder dat de patiënt daarvoor iets had gemerkt.
In andere gevallen zijn er wel degelijk klachten, zoals:
- pijn bij het kauwen of bijten op de tand;
- een doffe, zeurende pijn die aanhoudt of steeds terugkomt;
- verhoogde gevoeligheid van de tand of het omliggende tandvlees;
- zwelling in de buurt van de tand of in de wang;
- een fistel: een klein, puistachtig bultje op het tandvlees waarlangs ontstekingsvocht afvloeit.
Herkent u een of meerdere van deze klachten bij een tand die ooit een wortelkanaalbehandeling heeft gehad? Dan is het verstandig dit niet te lang aan te zien en tijdig een afspraak te maken bij uw tandarts.
Waarom een röntgenfoto onmisbaar is
Omdat ontstekingen rond de wortelpunt met het blote oog niet zichtbaar zijn, is een röntgenfoto bij twijfel vrijwel altijd nodig. Hierop is goed te zien of er daadwerkelijk een nieuwe of aanhoudende ontsteking aanwezig is, en hoe uitgebreid deze is.
Zo verloopt een herbehandeling van het wortelkanaal
Bij een herbehandeling wordt eerst de bestaande wortelkanaalvulling volledig verwijderd. Dit geeft toegang tot de oorspronkelijke kanalen, die opnieuw grondig worden schoongemaakt en gedesinfecteerd.
Daarna controleert de tandarts nauwkeurig of er wortelkanalen zijn die bij de eerdere behandeling niet, of niet volledig, zijn meebehandeld. Wanneer alle kanalen schoon en vrij van ontsteking zijn, worden ze opnieuw afgevuld, waarna de tand weer stevig en bacterievrij wordt afgesloten.
Een herbehandeling is doorgaans complexer dan de oorspronkelijke wortelkanaalbehandeling. De tand heeft vaak al een restauratie, zoals een kroon of een grote vulling, die eerst (deels) verwijderd moet worden om bij de kanalen te kunnen komen. Daarom wordt vooraf altijd goed in kaart gebracht wat haalbaar is en of de tand voldoende draagkracht heeft om op lange termijn behouden te blijven.
Lukt het altijd om de tand te behouden?
Het hoofddoel van een herbehandeling is meestal om de natuurlijke tand te behouden in plaats van deze te trekken. Of dat ook werkelijk slaagt, hangt af van meerdere factoren: de oorzaak van de ontsteking, de kwaliteit en uitvoerbaarheid van de eerdere behandeling, en de algehele conditie van de tand en het omliggende bot.
Een herbehandeling is geen garantie dat de ontsteking volledig verdwijnt. In sommige gevallen blijft er, ondanks een technisch goed uitgevoerde behandeling, toch een restontsteking aanwezig. Dan kan een vervolgbehandeling zoals een wortelpuntoperatie worden overwogen, waarbij de ontstoken wortelpunt chirurgisch wordt behandeld. Helaas is in een beperkt aantal situaties behoud van de tand niet meer realistisch, en is trekken uiteindelijk de meest verantwoorde oplossing.
Het belang van een goede afsluiting na de behandeling
Of een wortelkanaalbehandeling nu voor het eerst of voor de tweede keer wordt uitgevoerd: een degelijke afsluiting van de tand nadien is cruciaal. Een goede vulling, kroon of andere restauratie zorgt ervoor dat bacteriën zo weinig mogelijk kans krijgen om opnieuw in de gereinigde kanalen te komen.
Precies dit onderdeel wordt nog weleens onderschat, terwijl een lekkende of beschadigde restauratie juist een belangrijke oorzaak is van hernieuwde klachten op langere termijn.
Wanneer contact opnemen met uw tandarts?
Heeft u in het verleden een wortelkanaalbehandeling ondergaan en merkt u nu opnieuw pijn, gevoeligheid of zwelling bij die tand? Wacht dan niet te lang met het maken van een afspraak. Via een controle en, indien nodig, een röntgenfoto kan precies worden vastgesteld wat er aan de hand is en welke behandeling het best past bij uw situatie.
Bent u op zoek naar een betrouwbare Tandarts Nijmegen voor zowel reguliere controles als specialistische vervolgzorg? Als Tandartspraktijk Nijmegen Noord begeleiden wij patiënten graag door het volledige traject, van eerste diagnose tot en met een eventuele herbehandeling.
Woont of werkt u buiten Nijmegen en zoekt u een algemene Tandarts Gelderland? Ook dan kunt u bij ons terecht, of wij verwijzen u door naar een praktijk bij u in de buurt.
Overweegt u een second opinion voordat u instemt met een Herbehandeling wortelkanaalbehandeling? Dat is volledig begrijpelijk; wij lichten u graag toe welke stappen worden gezet en wat u redelijkerwijs kunt verwachten van het resultaat.
Heeft u vragen over een eerder behandelde tand, of merkt u opnieuw klachten op? Neem gerust contact op met onze Tandartspraktijk Nijmegen. Samen bekijken we welke mogelijkheden er voor u zijn om uw tand zo lang mogelijk gezond en pijnvrij te houden.
